ثبت نام شنبه 03 تیر 1396

معرفی

موزه ملی ایران

موزه ملی ایران با قدمتی بیش از 80 سال، نه تنها بزرگترین موزه باستان­شناسی و تاریخ ایران است بلکه از نظر حجم، تنوع و کیفیت آثار جزء یکی از چند موزه بزرگ جهان نیز محسوب می­شود. این موزه در فرهنگ موزه­داری ایران به عنوان موزه مادر محسوب و با هدف نگاهداری و پژوهش در آثار گذشتگان، معرفی و نمایش و انتقال آنها به نمایندگان، ایجاد و تقویت و تفاهم میان اقوام و ملل، شناخت و نمایش سهم آنها در فرهنگ و تمدن جهانی، کمک و تلاش در بهبود و افزایش میزان دانش عمومی مردم، به ویژه دانش­آموزان، دانشجویان و پژوهشگران بر پا شده است که شامل دو موزه در دو ساختمان مجزا به نام­های موزه ایران باستان با تاریخ تاسیس 1316 و موزه دوران اسلامی با تاریخ تاسیس 1375 می­باشد. ظاهرا برای اولین بار پیشنهاد ایجاد مکانی به نام موزه توسط مرحوم مرتضی قلی هدایت ملقب به صنیع­الدوله عنوان شد. او در فکر ایجاد موزه و اداره­ای به نام اداره عتیقات برای ساماندهی به وضع کاوش­های تجاری بود اما به این مقصود نرسید. اولین موزه در سال 1295خورشیدیبه نام موزه ملی یا موزه معارف در یکی از اتاق­های بزرگ وزارت معارف که در سمت شمال بنای مدرسه دارالفنون قرار داشت تشکیل گردید. این موزه دارای 270 قلم شی مفرغی، سفالی، شیشه­ای، سکه، سلاح­های قدیمی، مهر، اشیاء چوبی، مرقعات، کتاب و منسوجات بود که به وسیله کارمندان اداره عتیقات جمع آوری یا توسط مردم اهدا شده بود. در 1304 خورشیدی اشیای این موزه به تالار آئینه کاخ مسعودیه منتقل شد. از سویی با آغاز حفاری باستان شناسان اروپایی به ویژه هیئت باستان شناسی فرانسه به ریاست ژاک دومرگان (J.Demorgan) از سال 1276 خورشیدی (1897 م ایران به اهمیت مواریث فرهنگی جلب شد. در سال 1306 خورشیدی امتیاز بدون قید و شرط طرف باستان شناسان فرانسوی در ایران لغو گردید و به آنها اجازه داده شد تنها در شوش به حفاری بپردازند. همچنین از آنجا که ایران تصمصم گرفته بود تا موزه و کتابخانه ملی تاسیس نماید، لذا امتیاز طراحی و اجرای آن به فرانسویان داده شد. به همین منظور آندره گدار مهندس فرانسوی در سال 1308خورشیدی/1929 میلادی برای تاسیس موزه و کتابخانه به ایران آمد و رسما کار خود را شروع کرد. از آنجائیکه طرح و نقشه یک موزه باید با موضوع و اشیای داخل آن ارتباط و هماهنگی داشته و با تاریخ و هنر آن سرزمین مرتبط و پیوسته باشد از این نظر نما و سردر ورودی موزه به سبک نمای ایوان کسری ساخته شد[1]. رنگ آجرها نیز به همین منظور به رنگ سرخ تیره تعیین شده تا نمایانگر معماری عصر ساسانی باشد. بنای موزه حدود 11000 متر مربع است که ساختمان اصلی آن در سه طبقه ایجاد شده است. شروع ساخت آن سال 1314 خورشیدی می باشد که در طول دو سال عملیات ساختمانی آن به وسیله حاج عباسعلی معمار و استاد مراد تبریزی تکمیل و در سال 1316 خورشیدی رسما گشایش یافت. ساختمان موزه دوران اسلامی با انگیزه انجام فعالیت های مختلف فرهنگی در سال 1323 در محوطه موزه ملی ایران آغاز شد و با وقفه های متعدد سرانجام در سال 1329 معماری آن پایان یافت ولیکن انجام مراحل تکمیلی آن به سال های دورتر موکول شد. با توجه به حجم آثار دوره اسلامی در موزه ایران باستان طراحی و اجرای معماری داخلی دوران اسلامی آغاز شد که پلان آن نیز به توجه به طرح چلیپای دوران ساسانی در نظر گرفته شد. سرانجام این موزه با حدود 10 هزار متر مربع در چهار طبقه در سال 1375 افتتاح گردید که دو طبقه آن اختصاص به نمایش آثار است و دو طبقه دیگر آن امکان فعالیت های جنبی را میسر می­سازد. در حال حاضر موزه ایران باستان و دوران اسلامی با زیربنای بیش از بیست هزار متر مربع در زمینی به مساحت 18000 متر مربع و با آثاری حدود 300000 شی مهمترین موزه کشور محسوب شده و در رابطه با فرهنگ، هنر و تحول ایران بهترین موزه جهان به حساب می­آید که آثار مربوط به دوران مختلف پیش از تاریخ، تاریخی و اسلامی ایران را در خود جای داده است. قدیمی­ترین اثری که نشانگر حضور انسان در  فلات ایران است، مربوط به ششصد هزار سال گیش است که در این موزه نگهداری می گردد. از آنجا که فرهنگ، هنر و تمدن ایران همواره در تمام دوره­ها با هویت ایرانی بدون وقفه راه تکامل را پیموده است، لذا آثار به نمایش درآمده نیز جدای از تمامی خصوصیات منحصر به فرد هنر ایران از این ویژگی برخوردارند.

موزه ملی ایران همواره در انجام مسئولیت خطیر خود برای معرفی بهتر این تمدن عظیم گام برداشته است که در این ارتباط برگزاری نمایشگاه های مختلف داخلی و خارجی، چاپ بروشور، بولتن، کاتالوگ، نشستهای تخصصی، تعامل باسایر موزه های داخلی و خارجی و ... را سرلوحه فعالیت­های خود قرار داده است.



[1]ایوان کسری نام کاخ مشهور شهر تیسفون پایتخت دولت ساسانی است که ایوان آن 35 متر بلندی و 50 متر پهنا و 25 متر عمق دارد.